هشدار امنیتی بنیاد EFF؛ وقتی لوکیشن شما به کالایی برای خرید و فروش تبدیل میشود!
بیشتر ما هر روز از دهها اپلیکیشن رایگان استفاده میکنیم؛ از بازی و آبوهوا گرفته تا برنامههای خرید، ویرایش عکس یا حتی چراغقوه. بسیاری از این برنامهها برای کسب درآمد، تبلیغات نمایش میدهند. اما گزارش تازه بنیاد مرزهای الکترونیکی (EFF) نشان میدهد که در برخی موارد، هزینه واقعی استفاده از این اپلیکیشنها فقط دیدن تبلیغات نیست؛ بلکه ممکن است اطلاعات موقعیت مکانی کاربران نیز به شرکتهای تبلیغاتی و دلالان داده منتقل شود.
بیشتر ما هر روز از دهها اپلیکیشن رایگان استفاده میکنیم؛ از بازی و آبوهوا گرفته تا برنامههای خرید، ویرایش عکس یا حتی چراغقوه. بسیاری از این برنامهها برای کسب درآمد، تبلیغات نمایش میدهند. اما گزارش تازه بنیاد مرزهای الکترونیکی (EFF) نشان میدهد که در برخی موارد، هزینه واقعی استفاده از این اپلیکیشنها فقط دیدن تبلیغات نیست؛ بلکه ممکن است اطلاعات موقعیت مکانی کاربران نیز به شرکتهای تبلیغاتی و دلالان داده منتقل شود.
SDK#### تبلیغاتی چیست و چرا اهمیت دارد؟ بیشتر توسعهدهندگان برای اینکه بتوانند از اپلیکیشن خود درآمد کسب کنند، از ابزارهایی به نام SDK تبلیغاتی (Software Development Kit) استفاده میکنند. این ابزارها مجموعهای از کدها و کتابخانههای آماده هستند که داخل برنامه قرار میگیرند تا تبلیغات نمایش داده شود.
تحقیق EFF نشان میدهد مشکل از جایی شروع میشود که برخی از این SDKها، بهصورت پیشفرض و بدون اطلاع شفاف کاربر، پس از دریافت مجوز دسترسی به لوکیشن، اطلاعات موقعیت مکانی را جمعآوری و برای شبکههای تبلیغاتی ارسال میکنند. نکته مهم اینجاست که حتی بسیاری از برنامهنویسان نیز به دلیل مستندات پیچیده یا تنظیمات پیشفرض این ابزارها، ممکن است ندانند اپلیکیشن آنها در حال ارسال اطلاعات مکانی کاربران است.
به گفته لنا کوهن، پژوهشگر EFF، تنظیمات پیشفرض اهمیت زیادی دارند؛ زیرا اگر توسعهدهندگان بهدقت این تنظیمات را بررسی نکنند، ممکن است ناخواسته حریم خصوصی کاربران خود را به خطر بیندازند.
کدام SDKها در این گزارش بررسی شدهاند؟
پژوهشگران EFF مستندات فنی دهها SDK تبلیغاتی را بررسی کردند و در میان آنها، چهار مورد را معرفی کردند که طبق بررسی این گزارش، در حالت پیشفرض پس از دریافت مجوز Location، اطلاعات مکانی کاربران را برای اهداف تبلیغاتی جمعآوری میکنند:
- InMobi
- BidMachine
- Verve HyBid
- Huawei Petal Ads
البته EFF تأکید میکند که این به معنی امن بودن سایر SDKها نیست. در سالهای گذشته نیز شرکتهای تبلیغاتی دیگری به دلیل جمعآوری اطلاعات مکانی کاربران بدون رضایت واقعی، با شکایتها و تحقیقات حقوقی روبهرو شدهاند.
چرا لو رفتن لوکیشن فقط یک مسئله تبلیغاتی نیست؟
شاید تصور شود که نهایت استفاده از این اطلاعات، نمایش تبلیغات هدفمند است؛ اما گزارش EFF هشدار میدهد که ماجرا بسیار فراتر از تبلیغات است.
اطلاعات موقعیت مکانی که توسط صنعت تبلیغات جمعآوری و فروخته میشود، در گذشته برای تحقیقات مهاجرتی، ابزارهای جاسوسی، افشای اطلاعات خصوصی افراد، ردیابی فعالان کارگری و مدنی و حتی شناسایی نیروهای نظامی مورد استفاده قرار گرفته است. به همین دلیل، لوکیشن یکی از حساسترین دادههای شخصی محسوب میشود؛ زیرا برخلاف بسیاری از اطلاعات دیگر، میتواند نشان دهد شما کجا زندگی میکنید، کجا کار میکنید، چه مکانهایی را مرتباً مراجعه میکنید و حتی الگوی رفتوآمد روزانه شما چگونه است.
مسئولیت فقط بر عهده کاربران نیست
بنیاد EFF معتقد است نباید تمام بار حفاظت از حریم خصوصی بر دوش کاربران باشد. بسیاری از افراد هنگام نصب یک برنامه، بدون اطلاع از عملکرد داخلی SDKهای تبلیغاتی، تنها برای استفاده از یک قابلیت ساده، مجوز دسترسی به موقعیت مکانی را صادر میکنند. به همین دلیل، این بنیاد از توسعهدهندگان میخواهد هنگام انتخاب SDKهای تبلیغاتی دقت بیشتری داشته باشند و از قانونگذاران نیز میخواهد مقررات سختگیرانهتری برای جلوگیری از خریدوفروش اطلاعات مکانی کاربران تصویب کنند.
کاربران چه کارهایی میتوانند انجام دهند؟
اگرچه مسئولیت اصلی بر عهده شرکتها و توسعهدهندگان است، اما کاربران نیز میتوانند با چند اقدام ساده، خطر را کاهش دهند:
- فقط به اپلیکیشنهایی که واقعاً به موقعیت مکانی نیاز دارند، مجوز Location بدهید.
- هر چند وقت یکبار مجوزهای برنامههای نصبشده روی گوشی را بررسی کنید.
- اگر یک برنامه بدون دلیل مشخص به موقعیت مکانی شما نیاز دارد، دسترسی آن را غیرفعال کنید یا از جایگزینهای قابل اعتماد استفاده کنید.
- هنگام نصب اپلیکیشنهای رایگان، به مجوزهایی که درخواست میکنند توجه بیشتری داشته باشید.
گزارش EFF یک بار دیگر یادآوری میکند که در دنیای امروز، دادههای شخصی به یک کالای ارزشمند تبدیل شدهاند و موقعیت مکانی، یکی از مهمترین آنهاست. حتی یک مجوز ساده که شاید هنگام نصب یک برنامه بدون فکر صادر شود، میتواند مسیر انتقال اطلاعات شما به زنجیرهای از شرکتهای تبلیغاتی و دلالان داده را باز کند.